Multilevel imtihon: tuzilishi, darajalar va IELTS bilan farqi

Multilevel — O‘zbekistonda chet tili bilimini CEFR shkalasi bo‘yicha baholaydigan imtihon. Uni Bilim va malakalarni baholash agentligi (uzbmb.uz) o‘tkazadi. Bitta test natijasiga qarab nomzodga bir nechta darajadan biri beriladi — shuning uchun «multilevel» deb ataladi. Imtihon O‘zbekistonda juda ommabop, lekin uni IELTS bilan aralashtirish ko‘p xatolarga olib keladi.

Imtihon tuzilishi

To‘rt ko‘nikma tekshiriladi: - Listening — turli murakkablikdagi audio matnlar - Reading — qisqa e’lonlardan akademik matnlargacha - Writing — qisqa xat va esse - Speaking — yozib olinadigan og‘zaki javoblar

Imtihon kompyuterda, belgilangan test markazlarida o‘tkaziladi. Bo‘limlar soni, vaqt va topshiriqlar formati vaqti-vaqti bilan yangilanadi — imtihondan oldin rasmiy namunalarni ko‘ring.

Ball shkalasi va darajalar

Natija 75 ballik shkalada beriladi: - B1 — 38–50 ball - B2 — 51–64 ball - C1 — 65–75 ball

38 balldan past bo‘lsa — sertifikat berilmaydi. Ya’ni multilevel A1–A2 darajalarni sertifikatlamaydi: u o‘rta va yuqori darajalar uchun mo‘ljallangan.

Natija nimaga kerak

• Oliy ta’limga kirish — DTM testida chet tili fanidan imtiyoz: odatda B2 va undan yuqori daraja maksimal ball beradi, B1 — qisman. Aniq foizni joriy yil qoidasidan tekshiring
• Ish — o‘qituvchilar va bir qator mutaxassislar uchun malaka talablari va ustamalar
• Magistratura va boshqa dasturlar — O‘zbekistondagi ko‘p universitetlarda til talabini tasdiqlash

Ro‘yxatdan o‘tish

1. my.gov.uz orqali ro‘yxatdan o‘tasiz va imtihon sanasini tanlaysiz.
2. To‘lov bazaviy hisoblash miqdoriga bog‘langan, shuning uchun har yili o‘zgaradi.
3. Imtihon kuni shaxsni tasdiqlovchi hujjat bilan kelasiz.
4. Natija va sertifikat elektron shaklda beriladi.

Sanalar va joylar tez band bo‘ladi, ayniqsa qabul mavsumi oldidan — ro‘yxatdan o‘tishni oldindan rejalashtiring.

IELTS bilan farqi

• Tan olinishi: IELTS — dunyo bo‘yicha minglab universitet va viza idoralari tan oladigan xalqaro imtihon. Multilevel — asosan O‘zbekiston ichida
• Shkala: IELTS 0–9 band, multilevel 0–75 ball va CEFR darajasi
• Speaking: IELTS’da jonli imtihonchi bilan suhbat, multilevel’da javoblar yozib olinadi
• Narx: multilevel sezilarli arzonroq

Xorijiy universitet «IELTS 6.5 yoki ekvivalenti» deb yozsa, ekvivalent sifatida odatda TOEFL, Duolingo yoki Cambridge imtihonlari ko‘rsatiladi, mahalliy sertifikat emas. Shuning uchun multilevel B2 yoki C1 bilan ham chet el universitetiga IELTS’siz topshirish deyarli har doim imkonsiz.

Istisnolar

O‘zbekistondagi ba’zi xalqaro universitet filiallari va qo‘shma dasturlar multilevel natijasini qabul qilishi mumkin. Har bir holatda qabul bo‘limidan yozma ravishda so‘rang.

Kimga to‘g‘ri keladi

• O‘zbekistondagi universitetga topshirayotganlar — DTM imtiyozi uchun
• O‘qituvchilar va mutaxassislar — ish joyidagi talablar uchun
• Chet elga tayyorlanayotganlar — IELTS’dan oldin arzon «sinov» sifatida: darajangizni rasmiy tasdiqlab, zaif ko‘nikmani aniqlash uchun

Qanday tayyorlanish kerak

Multilevel va IELTS o‘xshash ko‘nikmalarni tekshiradi, shuning uchun tayyorgarlikni bitta reja asosida qilish mumkin: 1. Darajangizni aniqlang — rasmiy namunaviy test 2. Eng zaif ko‘nikmaga ishlang — ko‘pincha Writing yoki Speaking 3. Har ikki imtihonning formatini alohida mashq qiling: topshiriq turlari va vaqt boshqacha 4. Speaking’ni yozib olib mashq qiling — multilevel’da javoblar aynan shunday yoziladi

Ko‘p uchraydigan xatolar

• Multilevel C1 bilan chet el universitetiga IELTS’siz topshirishga urinish
• Imtihon formatini ko‘rmasdan topshirish
• Writing’da so‘zlar soni va topshiriq talabini e’tiborsiz qoldirish
• Ro‘yxatdan o‘tishni qabul mavsumining oxiriga qoldirish

Maslahat

Agar maqsadingiz O‘zbekistonda o‘qish yoki ishlash bo‘lsa — multilevel qulay va foydali. Agar maqsad chet el bo‘lsa — u faqat oraliq bosqich. Avval CEFR darajangizni aniqlang, keyin vaqt va pulni universitet so‘raydigan xalqaro imtihonga yo‘naltiring.