IELTS, TOEFL yoki Duolingo: qaysi imtihonni tanlash kerak

Ingliz tili sertifikati deyarli har bir chet el universiteti uchun kerak. Asosiy uchta variant — IELTS, TOEFL iBT va Duolingo English Test (DET). Uchalasi ham ingliz tilini o‘lchaydi, lekin formati, narxi va eng muhimi — qayerda qabul qilinishi turlicha. Noto‘g‘ri tanlov qayta topshirishga, ya’ni qo‘shimcha pul va vaqtga olib keladi.

Qisqacha taqqoslash

IELTS Academic

• Shkala: 0–9 band, 0.5 qadam
• Vaqt: deyarli 3 soat
• Speaking: jonli imtihonchi bilan yuzma-yuz
• Narx O‘zbekistonda: British Council jadvali bo‘yicha kompyuter formati — 2 798 000 so‘m (2026-yil oktabr)
• Kim qabul qiladi: Britaniya, Yevropa, Avstraliya, Kanada va ko‘p AQSh universitetlari; hukumat grantlari; IELTS for UKVI — Britaniya vizasi uchun

TOEFL iBT

• Shkala: 2026-yil yanvaridan yangi 1–6 shkala; o‘tish davrida hisobotda eski 0–120 ham ko‘rsatiladi
• Vaqt: yangi formatda taxminan bir yarim soat
• Speaking: kompyuterga yozib olinadi
• Kim qabul qiladi: AQSh universitetlari an’anaviy ravishda afzal ko‘radi; Kanada, Yevropa va Osiyoda ham keng qabul qilinadi

Duolingo English Test

• Shkala: 10–160, 5 ball qadam
• Vaqt: taxminan bir soat, uydan
• Narx: eng arzon — taxminan 70 AQSh dollari
• Kim qabul qiladi: ko‘p AQSh universitetlari; Britaniyada — har bir universitet o‘zi hal qiladi; hukumat grantlari va vizalar uchun odatda yetarli emas

Qaysi birini tanlash: qadam-baqadam

1. Ro‘yxatingizdagi universitetlar va grantlar talablarini bitta jadvalga yozing: qaysi testlar qabul qilinadi va qancha ball. Bu — asosiy mezon
2. Britaniya bor bo‘lsa — IELTS. Foundation yoki til kursi bo‘lsa — IELTS for UKVI kerakligini tekshiring
3. Hukumat grantlari (Chevening, Türkiye Bursları, GKS, El-yurt umidi) — ko‘pincha IELTS yoki TOEFL; DET kamdan-kam
4. Faqat AQSh — TOEFL yoki DET ham yetarli bo‘lishi mumkin; DET — eng tez va arzon
5. Yevropa va Osiyo — ko‘pincha IELTS yoki TOEFL, DET qabul qilish ro‘yxati o‘sib bormoqda

Agar jadvalda hammasini yopadigan bitta test bo‘lsa — o‘shani tanlang. Ko‘p hollarda bu IELTS.

Ballarning taxminiy mosligi

ETS va universitetlar e’lon qiladigan jadvallar bo‘yicha umumiy mo‘ljal (TOEFL — eski 0–120 shkalada): - IELTS 6.0 ≈ TOEFL 60–78 - IELTS 6.5 ≈ TOEFL 79–93 - IELTS 7.0 ≈ TOEFL 94–101 - IELTS 7.5 ≈ TOEFL 102–109

DET uchun universitetlar o‘z jadvallarini ishlatadi: masalan, IELTS 6.5 talabiga ko‘pincha DET 110–120 to‘g‘ri keladi. Lekin har bir universitet o‘z jadvalidan foydalanadi — rasmiy talabni tekshiring, o‘zingiz «tarjima» qilmang.

Format bo‘yicha shaxsiy tanlov

Agar universitetlar bir nechta testni qabul qilsa, formatga qarab tanlang: - Jonli suhbatda o‘zingizni erkin his qilasizmi — IELTS Speaking - Mikrofonga gapirish qulayroqmi — TOEFL yoki DET - Qo‘lda emas, klaviaturada tez yozasizmi — uchalasi ham kompyuterda (IELTS O‘zbekistonda amalda kompyuterda) - Uzoq imtihonda charchaysizmi — DET yoki yangi TOEFL qisqaroq

Har biridan bitta rasmiy mashq testini ishlab ko‘rish — eng ishonchli yo‘l.

Muddat

Uchala sertifikat ham odatda 2 yil amal qiladi. Ba’zi universitetlar DET uchun qisqaroq muddat belgilashi mumkin — tekshiring.

Ko‘p uchraydigan xatolar

• DET topshirib, keyin grant yoki Britaniya universiteti IELTS so‘rashini bilish
• Ikki testga bir vaqtda tayyorlanish — ikkalasida ham o‘rtacha natija
• Eski TOEFL kitoblari bilan yangi formatga tayyorlanish
• Viza uchun qaysi test kerakligini tekshirmaslik

Maslahat

Bitta testni tanlab, unga chuqur tayyorlaning. Tanlov «qaysi biri oson» emas, «qaysi biri mening ro‘yxatimni to‘liq yopadi» degan savolga javob bo‘lishi kerak.