Apostil O‘zbekistonda: diplom, attestat va boshqa hujjatlarga qayerda va qanday qo‘yiladi

Apostil — hujjatning haqiqiyligini xalqaro miqyosda tasdiqlovchi maxsus belgi. Chet el universiteti yoki elchixonasi O‘zbekistonda berilgan diplom, attestat, tug‘ilganlik guvohnomasi yoki sudlanmaganlik ma’lumotnomasini qabul qilishi uchun ko‘pincha aynan apostil talab qilinadi. Bu bosqich ko‘p oilalar uchun kutilmagan va vaqt oladigan bo‘ladi — shuning uchun uni hujjat tayyorlashning birinchi qadamlaridan qiling.

Apostil nima va qayerda ishlaydi

Apostil 1961-yilgi Gaaga konvensiyasi asosida beriladi. O‘zbekiston bu konvensiya a’zosi. Apostil qo‘yilgan hujjat konvensiyaga a’zo boshqa davlatlarda qo‘shimcha tasdiqsiz qabul qilinadi: Germaniya, Italiya, Ispaniya, Fransiya, AQSh, Koreya, Yaponiya, Polsha, Turkiya va boshqalar.

Konvensiyaga a’zo bo‘lmagan davlatlar uchun boshqa tartib — konsullik legalizatsiyasi: hujjat O‘zbekiston Tashqi ishlar vazirligida, keyin o‘sha davlatning elchixonasida tasdiqlanadi. Bu uzoqroq jarayon. Hujjat qaysi davlat uchun ekaniga qarab qaysi yo‘l kerakligini oldindan aniqlang.

Qaysi hujjatlarga kerak bo‘ladi

O‘qish va talaba vizasi uchun ko‘pincha: - Attestat yoki diplom va unga ilova (baholar) - Tug‘ilganlik haqida guvohnoma — ayniqsa voyaga yetmaganlar va oilaviy hujjatlar uchun - Sudlanmaganlik haqida ma’lumotnoma — Ispaniya, Avstriya, Chexiya va boshqa ko‘p davlatlarning uzoq muddatli vizalari uchun - Nikoh guvohnomasi — oila bilan ketayotganlar uchun - Ba’zan — ota-onaning ish joyidan ma’lumotnoma, homiylik hujjatlari (notarial tasdiq bilan)

Har bir universitet va elchixona ro‘yxati boshqacha — qaysi hujjatga apostil kerakligini yozma talablardan tekshiring.

Qaysi idora qo‘yadi

Apostilni hujjat turiga qarab turli idoralar qo‘yadi: - Ta’lim hujjatlari (attestat, diplom, ilovalar) — Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Ta’lim sifatini nazorat qilish davlat inspeksiyasi - FHDYO hujjatlari (tug‘ilganlik, nikoh) va boshqa rasmiy hujjatlar — vakolatli idoralar (Adliya va Tashqi ishlar tizimi orqali, hujjat turiga qarab) - Sudlanmaganlik ma’lumotnomasi — tegishli vakolatli idora orqali

Ariza my.gov.uz portali yoki Davlat xizmatlari markazlari orqali beriladi. Portalda xizmatni tanlaganda u qaysi idoraga yuborilishi avtomatik aniqlanadi.

Muddat va yig‘im

• Muddat — odatda bir necha ish kuni (ko‘pincha 2 ish kuni), murakkab holatlarda 10 ish kunigacha
• Yig‘im — bazaviy hisoblash miqdorining kichik ulushi; portal orqali topshirilganda arzonroq

Aniq summa va muddatni ariza berish paytida my.gov.uz’dagi xizmat sahifasidan tekshiring — BHM oshganda yig‘im ham o‘zgaradi.

Tartib: qadam-baqadam

1. Asl hujjatni tekshiring — ism-familiya pasport bilan bir xilmi, muhr va imzolar aniqmi
2. Ariza — my.gov.uz’da «Rasmiy hujjatlarga apostil qo‘yish» yoki ta’lim hujjatlari uchun maxsus xizmat
3. To‘lov — portalda
4. Hujjatni topshirish — ko‘rsatilgan tartibda (asl nusxa kerak bo‘ladi)
5. Apostilli hujjatni olish
6. Tarjima — apostildan keyin, hujjat va apostilning o‘zi ham tarjima qilinadi, so‘ngra tarjima notarial tasdiqlanadi (agar so‘ralsa)

Tartib muhim: avval apostil, keyin tarjima. Aks holda apostil tarjimaga kirmay qoladi va hujjat qabul qilinmasligi mumkin.

Ko‘p uchraydigan xatolar

• Apostilni oxirgi haftaga qoldirish
• Avval tarjima qilib, keyin apostil qo‘yish
• Konvensiyaga a’zo bo‘lmagan davlat uchun apostil qilib, legalizatsiya kerakligini bilmaslik
• Diplom ilovasiga (baholarga) apostil qo‘ymaslik — ko‘p universitetlar baholarni ham tasdiqlangan holda so‘raydi
• Hujjatdagi ism-familiya yozilishi pasportdan farq qilishi

Maslahat

Hujjatlar ro‘yxatini universitet va elchixona talablari bo‘yicha tuzing, keyin barcha apostillarni bir vaqtda, deadline’dan kamida bir oy oldin rasmiylashtiring. Asl hujjatlarning bir nechta apostilli nusxasi kerak bo‘lishi mumkin — buni ham oldindan hisoblang.